مرجع آموزش هنرهای دستی

عروسک بافتنی
  • * اخبار هنرهای دستی *
  • طراحی دکوراسیون
نظرسنجی آی هدیه
فیس بوک آی هدیه
 
آموزش سرمه دوزی : انواع دوخت سرمه دوزی
نویسنده : روبان صورتی
تاریخ : یکشنبه, ۱۱ دی ۱۳۹۰
      9,213 مشاهده

آموزش سرمه دوزی : انواع دوخت سرمه دوزی
سرمه دوزی

سرمه دوزی : دوخت انواع ملیله فلزی سرمه (ملیله فلزی) از الیاف طلا و نقره که تابیده و فنری شده بر روی پارچه ی ترمه را گویند

لوازم مورد نیاز سرمه دوزی

- قیچی خیاطی - سوزن ته گرد – پولیش پرز کوتاه سفید ( یک هشتم متر ) – پولیش پرز کوتاه طلایی ( یک هشتم متر ) – سوزن خیاطی – قرقره – یک جفت چشم

سرمه:

مفتولی است که برای دوخت آن باید سوزن و نخ را از بین آن عبور داد . ۱- سرمه تراش یا برقی ۲- سرمه اصل که جنس آن نقره است و روکش آب طلا داده می شود . ۳- بلر سانت نرم که عوام به آن زیر خاکی هم می گویند . ۴- بلر سانت خشک که معمولاً در دوخت سنتی از آن استفاده می شود . ۵- منجوق ترمه که به آن مروارید ترمه هم گفته می شود و اندازه آن به بزرگی همان منجوق است . رنگ این منجوق از انواع رنگ کرم است .

انواع ترمه

- قلب دوزی ، برگ دوزی ، تگرگ دوزی ، گرد دوزی ، گُرده ماهی دوزی فنر سرمه تراش: فلزی است که به صورت چهار گوش یا مستطیلی به وسیله دستگاه تابیده می شود . به هر کدام از این چهار گوش یا مستطیل ها اصطلاحاً یک فنر می گویند . ۱- ترمه ماشین بافت که معمولاً کارخانه ای شهر یزد بهترین نوع ترمه را تولید می کنند . ۲- ترمه دست بافت که به ندرت امروزه این ترمه یافت می شود و از گره ها ، همچنین گذر پودهای افقی و عمودی و اریب در پشت ترمه می توان تشخیص داد . ۳- باسمه یا مهر مخصوص چاپ روی ترمه که از طرح مورد نظر باسمه های مختلف که چوبی است تهیه می شود سپس از موادی که شامل خاکه قند و گچ بوده برای باسمه استفاده می شده اما امروزه از نسبت های گچ ، چسب چوب و مقدار کمی رنگ سفید اکریلیک استفاده می شود . باسمه را داخل این ماده زده و قبلاً به وسیله برس روی نمک مالیده می شود و سپس روی ترمه مهر زده می شود . ۴- برای آماده کردن ترمه آستری نخی انتخاب کرده مقداری سریش را با نسبتی از آب مخلوط کنید و به این پارچه نخی بزنید سپس به ترمه بچسبانید . امروزه به جای کار آستر سیریش از لایه چسب استفاده می شود ، اما استفاده از سیریش مزیت دارد زیرا بوی سریش باعث می شود ترمه در دراز مدت بید و موریانه به پارچه آسیب نمی رسانند . – برای دوخت از نخ پنبه ای بسیار محکمی که اصطلاحاً به آن نخ میله ای می گویند استفاده کنید. نکته : نخ دوخت را باید همیشه به موم آغشته کنید این کار باعث خواهد شد که عوامل زیر رعایت شود: ۱- در طولانی مدت نخ ها پوسیده نشده و دوخت از هم شکافته نشود . ۲- بید و سایر حشرات موذی به علت وجود موم به کار آسیب نخواهند زد .

سرمه-دوزی-7

سرمه دوزی

انواع دوخت سرمه دوزی :

- اریب دوزی – دوخت چشم خروسی – تگرگی دوزی – گرده ماهی دوزی – برگ دوزی – زرک دوزی – گرد دوزی – قلب دوزی – برجسته دوزی – یک لا دوزی اریب دوزی : اگر طول سرمه را به سه قسمت تقسیم کنید و به اندازه ۲ قسمت از زیر کار پیش رفته و بعد از یک سوم طول سرمه دوخته شده سوزن را بیرون بیاورید تکه سرمه ای به نخ کشیده و در مسیر سرمه دوخته شده قبلی که دو سوم مانده بود که به اندازه یک سوم طول سرمه پیش بروید و سوزن را در پارچه فرو برید . اگر این دوخت را به همین روش ادامه دهیم خط مستقیم یا با انحنا می توانیم دوخت بزنیم که همان اریب دوزی است . بیشترین دوختی که شما در یک اثر می بینید اریب دوزی است چرا که کلیه خطوط اصلی ساقه ها حاشیه ها و حتی قسمت هایی که باید پر شود یا توخالی کار شود ابتدا اریب دوزی شود . نکته: برای این که دوخت برجسته نشان داده شود و سرمه حالت پهن و صاف نداشته باشد دست باید وقتی سرمه ای روی کار قرار گرفت سوزن را کمی به طرف داخل عقب نشینی دهید اگر بخواهید دقیقاً به اندازه طول سرمه سوزن را فرو آورید کار در پایان جلوه زیبایی ندارد . دوخت چشم خروسی : تکه سرمه تراش به طول نیم سانتی متر از سوزنی که قبلاً از پارچه عبور داده شده رد کنید حال سوزن را دوباره به محلی که سوزن را در شروع کار بیرون کشیده بودید فرو برده دایره ای بوجود می آید که یک طرف آن به پارچه وصل نیست پس باید با انگشت شست دایره را روی کار خوابانده از زیر کار سوزن را از کنار سرمه درآورید و بست ظریفی روی سرمه زده و سوزن را به زیر کار هدایت کنید سوزن را دوباره از وسط دایره به وجود آمده که یک طرف آن به پارچه وصل نیست سپس باید با انگشت شست دایره را روی کار خوابانده از زیر کار سوزن را از کنار سرمه درآورید و بست ظریفی روی سرمه زده و سوزن را به زیر کار هدایت کنید سوزن را دوباره از وسط دایره به وجود آمده بیرون آورید یک عدد منجوق ترمه به سوزن کشیده و دوباره سوزن را از وسط دایره به زیر کار هدایت کنید . نکته: به دلیل کوچک بودن سوراخ منجوق ترمه سوزن و نخی که برای دوخت سرمه استفاده می کنید برای دوخت منجوق ترمه کاربرد ندارد . سپس باید بعد از به وجود آمدن دایره ها با نخ خیاطی که قبل آن را به موم آغشته کرده اید و سوزن منجوق، منجوق های درون چشم خروسی ها را دوخت کنید .

سرمه دوزی
سرمه دوزی

سرمه دوزی
تگرگی دوزی :

معمولاً در فضای زیادی که بخواهید از دوخت زیاد استفاده کنید از این دوخت استفاده می شود . به این صورت که سرمه تراش را به اندازه ۳ یا ۴ فنر برش داده سطح داخل کار را به صورت کاشی با فاصله بدوزید . هر بار یک تکه از سرمه را به نخ کشیده و با انگشت شست روی کار بگذارید و بعد از این که سرمه روی کار قرار گرفت سوزن را از انتهای سرمه به زیر کار هدایت کنید . گرده ماهی دوزی : اگر نخواهید برگهای کوچک را توپر کرده یا اریب دوزی کنید از روش گرده ماهی استفاده کنید به این صورت که سرمه تراش را به اندازه تقریباً نیم سانتی متر درصد سانت برش داده سپس سوزن را از نوک برگ درآورده (شماره ۱) یک تکه سرمه به آن بکشید به صورت صاف و عمود به طرف پایین برگ بدوزید ( شماره ۲) سوزن را از قسمت رأس سرمه ( شماره ۳) تقریباً همان دو سوم طول سرمه بیرون آورده تکه سرمه بعدی را به آن بکشید حل فرو آوردن باید زیر سرمه رأس برگ باشد ( شماره ۴) و باز همین عمل را در مورد سرمه بعدی انجام دهید . معمولاً این نوع برگ ، بعد از دانه رأس برگ ۳ یا ۴ تکه سرمه در هر طرف دوخت می شود . سپس باید توجه داشته باشید که این دوخت فقط برای برگ های حداکثر یک و نیم سانتی متر استفاده می شود . نکته: در این دوخت هم اگر بعد از کشیدن سرمه به نخ و قرار دادن آن روی کار سوزن را کمی به طرف داخل کار فرو برده طوری که سرمه کمتر جمع شود دوخت زیباتر جلوه کند توجه داشته باشید که قانون جمع دوزی فقط در مورد سرمه صدق می کند و در مورد بلر سانت نرم یا همان زیرخاکی قابل اجرا نیست . اگر بخواهیم برگهای کوچک برجسته تر باشد ، از سرمه تراش استفاده می کنیم. برگ دوزی: سرمه صاف را به اندازه ۳ الی ۴ میلی متر برش دهید ، اگر شکل برگ را تصور کنید ، تکه سرمه ای را در رأس به صورت عمودی بدوزید . سپس با استفاده از قانون یک سوم دوخت ( اریب دوزی ) تکه سرمه بعدی را از کنار سرمه اولی ادامه دهید بهتر است هنگام فرود سوزن کمی سوزن را متمایل به داخل برگ و در قسمت زیر سرمه ای که رأس برگ را دوخته بودیم به این شکل بدوزیم . سپس سوزن را از یک سوم بالای سرمه بیرون کشیده و تکه سرمه ای به آن بکشید و به اندازه یک سوم پایین تر از سرمه بغلی بیرون بکشید . این دوخت را آن قدر تکرار کنید تا به پایان یک سمت برگ برسید . دوخت را کور کرده و سوزن را به زیر کار برده از قسمت رأس برگ اولین سرمه رأس بیرون کشیده و به همان ترتیب که یک طرف برگ را دوخته بودید ، طرف دیگر را هم بدوزید . نکته: - در این دوخت هم از قانون جمع دوزی استفاده کنید . – پس از انجام برگ دوزی اریب دوزی برگ را انجام داده و داخل برگ را تگرگ دوزی یا برجسته دوزی و یا دوخت جودانه انجام دهید . قلب دوزی: دوخت قلب بیشتر برای دوخت گل های پنج پر به کار می آید روش دوخت به این صورت است که در گودترین قسمت بالای قلب ( شماره ۱) یک تکه سرمه به صورت عمود دوخته می شود . ( شماره ۲) سپس تکه سرمه بعدی در قسمت راست سرمه قبلی دوخت کنید ( شماره ۳) باید توجه داشته باشید چون می خواهید دوخت به طرف بالا برود . پس باید اگر طول سرمه دوخت شده را به ۳ قسمت کنید باید سوزن را از پایان یک سوم سرمه بیرون بیاورید . ( شماره ۴) اگر قلب بزرگ است باید همین دوخت را به اندازه یک سوم طول اولین سرمه دوخته شده بالا رفته و به صورت عمود پایین قلب به نسبت پهنا و بزرگی قلب ۲ یا ۳ یا ۴ تکه سرمه یک اندازه و کنار هم دوخت کنید . در این قسمت دوخت ، سوزن را به طرف پایین ببرید سپس تکه ای سرمه را بریده و در حالی که سوزن را از کنار سرمه دوخته شده بیرون آورده اید ( باید توجه داشته باشید که باز هم اگر طول سرمه نعلی را به ۳ قسمت تقسیم کنید چون بخواهید به طرف پایین بروید پس از قسمت بالای سرمه دوخت شده بعد از یک سوم طول سرمه ، سوزن را بیرون بکشید ) هنگام فرود به همان اندازه که از بالای سرمه جا گذاشته بودید پایین بیایید .

سرمه-دوزی-6
سرمه-دوزی-5
سرمه-دوزی-4
سرمه-دوزی-3

نکته: - هنگام فرود سوزن بهتر است کمی متمایل به داخل بدوزید . – سپس همین دوخت را دوباره تکرار کنید تا به انتهای پایین یک سمت قلب برسد و همین روش دوخت را در مورد نیمه دیگر قلب انجام دهید . – قانون جمع دوزی را در مورد دوخت قلب رعایت کنید . زرک دوزی : بعد از دوخت برگ می توانید دور آن را با زرک تزیین کنید تا تفاوت دید بین برگ ها به وجود آید . بهتر است که بعضی از برگ ها توپر ، فقط اریب دوزی و بعضی دیگر با زرک همراه باشد . نحوه دوخت بسیار ساده است به این ترتیب که سرمه تراش را به اندازه ۳ میلی متر با ۴ فنر برش دهید سپس برگی که کار دوخت آن پایان گرفته سوزن را از نوک قسمت بیرون آن درآورده و تکه سرمه ای به آن کشیده و به اندازه طول سرمه آن را روی کار خوابانده و سوزن را به داخل ترمه فرو ببرید . و بعد در قسمت سمت راست یا چپ برگ به اندازه دلخواه فاصله گذاشته و از کنار سرمه سوزن را بیرون بکشید و تکه سرمه دیگری را به نخ کشیده و با زاویه تقریباًّ ۴۰ درجه دوخت کنید .

سرمه-دوزی-2
سرمه-دوزی-2
سرمه-دوزی-1

نکته: فاصله زرک ها از هم ، بیشتر به بزرگی برگ بستگی دارد ولی معمولاً فاصله نیم سانتی متر مطلوب است . شما می توانید از این دوخت برای تزیین ساقه ها هم استفاده کنید . گرد دوزی : برای اریب دوزی دور دایره ها که ممکن است وسط گل باشد انجام می دهیم به این ترتیب که سرمه صاف را به همان اندازه ۳ یا ۴ میلی متر برش دهید . حال اگر یک دایره را تصور کنید . سوزن را از کنار قسمت داخل دایره بیرون کشیده ( شماره ۱) سوزن روی کار تکه ای سرمه و سوزن کشیده و با استفاده از قانون جمع دوزی سوزن را در قسمت خط بیرون دایره فرو برید ( شماره ۲) و هر بار این دوخت را تکرار کنید تا کار دوخت دور دایره به پایان برسد ، داخل دایره را می توانید دوخت های مختلفی از جمله برجسته دوزی ، تگرگ دوزی یا زیر رفت کار کنید . نکته: - برای این دوخت معمولاً از سرمه صاف استفاده می شود .   سایر مطالب آموزش سرمه دوزی :

سرمه دوزی چیست

دوخت گل و ساقه و برگ

آموزش سرمه دوزی مدرن ۱

آموزش سرمه دوزی مدرن ۲

آموزش سرمه دوزی مدرن ۳

دی وی دی آموزش سرمه دوزی و روبان دوزی

آموزش سرمه دوزی و روبان دوزی

خرید اینترنتی دی وی دی سرمه دوزی و روبان دوزی

مطالب مرتبط:

FacebookGoogle+LinkedInTwitterShare


[ موضوع ] : سرمه دوزی
[ برچسب ها ] : , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
نظر شما در مورد اين پست چيست ؟
۱۲ دیدگاه نوشته شده است! می توانید دیدگاه خود را بنویسید

  • دوست داشتم بچه آهو بودم
    می دویدم روز و شب در دشتها
    توی کوه و دشت و صحرا روز و شب
    می دویدم تا که می دیدم تو را

    بهترین شادباش ها تقدیم به شما،
    بمناسبت میلاد امام علی بن موسی الرضا(ع)
    سلام
    آپم و منتظر حضور گرمتان

    Report this comment

    [پاسخ]

    پاسخ دادن

  • سلام و عرض ادب

    حق، معرفت به هر نگاهم داده
    در حلقه ی عشق خویش راهم داده
    اینها همه علتش فقط یک چیز است
    ایرانی ام و رضا پناهم داده

    *میلاد مسعود ولی نعمت ما، آقا امام رضا مبارک*

    التماس دعا…

    یا حق…

    Report this comment

    [پاسخ]

    پاسخ دادن

  • پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


    چهار × = 24

    شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <br> <cite> <code> <del datetime=""> <dd> <dl> <dt> <em> <i> <img alt="" align="" border="" class="" height="" hspace="" longdesc="" vspace="" src="" style="" width=""> <ins datetime="" cite=""> <li> <ol> <p> <q cite=""> <strike> <strong> <sub> <sup> <u> <ul>

     
    تالار گفتگوی گروه هنری آی هدیه